«Аглаг hайхан Агадаа…”

Шэнэ жэлэй урда тээхэнэ,  декабриин 22-ой үдэр “Амар сайн” театрай артист Баира Дагбаева зохёохы ажалайнгаа үдэшэ үнгэргэхэнь.

Үльгэр түүхэдэ ороhон суута Алхана уулын бооридо тоонтотой Баира Дагбаева 1976 оной намдуухан намарай үедэ сентябрь hарын эхиндэ, арбан хүүгэдэй нэгэн боложо түрэhэн намтартай. Алханынгаа дунда hургуули дүүргэhэнэй hүүлээр, тэрэ үедэ «Амар сайн» ансамбль байха сагтань хүдэлжэ эхилhэн. Удаань ВСГАКи-да орожо, соёлшоной мэргэжэлтэй болоhон юм. Олон жэлэй туршада соёл урлалай оршондо хүдэлжэ ябаhан Баира Дамдинцыреновнагай зохёохы ажалайнь намтар угаа баян. Гүрэнэй үндэhэтэнэй дуу хатарай “Амар сайн” театрай байгуулагдаhан сагhаань хойшо хүдэлжэ ябаhан хүгжэмшэн юм. Театрай буряад арадай инструментнүүдэй оркестртэ, тодорхойлбол, монгол арадай шаанзын ирагуу хүгжэм аялгые сууряатуулан зэдэлүүлжэ, тоглолто бүхэнэй шэмэглэл боложо үгэдэгынь эли бшуу.

«Морин хуур дээрэ, шаанза дээрэ наадажа hургаhан багшанартаа — Жаргал Бадмадоржиевта, Билигма Гунгаевада баярые хүргэхэ байнаб»,- гээд, мүнөө ажалай баян дүршэлтэй болоhон хүгжэмшэн хөөрэнэ. Тэрэнhээ гадна театрай «Түбэргөөн» фольклорно бүлгэмэй хүтэлбэрилэгшэ Леонид Бабалаевай ударидалга доро үльгэр түүрээхэ шадабаритай болоhон байна. Бүгэдэ буряадай «Алтаргана» нааданда — 2016 ондо Буряадай ниислэл Улаан-Үдэдэ, удаань 2018 ондо Эрхүү хотодо үльгэр түүрээгшэдэй дунда соносхогдодог урилдаанда Баира Дамдинцыренова амжалтатай хабаадаhан байха юм.

Баира Дамдинцыреновна гол ажалайнгаа хажуугаар 2011 онhоо Агын уран урлалай байшанда монгол арадай хүгжэмэй инструмент — шударга (шаанз) дээрэ багашуулые наадажа hургана, тусхай hуралсалынь табан жэлэй туршада үргэлжэлдэг юм. Ехэнхидээ эндэ басагад ябажа, тус инструментын шэдитэ хүсыень гэхэ гү, али уянгата аялга хүгжэм зэдэлүүлжэ hурахадаа, шаанзын бүхы оньhо шэдииень hайн мэдэхэтэй боложо гарана бшуу. Түрүүшын hурагшадынь ажабайдалай үргэн харгыда гаранхай.

Мэнэ hая театрай ээлжээтэ хаhын нээлгын баяр ёhололдо Исаак Альбенисэй “Астурия” найруулгые Забайкалиин хизаарай габьяата артист нэрэ зэргэтэй Баира Дагбаева ба Агын Буряадай автономито тойрогой соёлой габьяата хүдэлмэрилэгшэ Оюна Базаргуруева гэгшэд чанза болон шаанз дээрэ гүйсэдхэжэ, халуун альга ташалгаар угтуулhан, харагшадай hайшаалда  хүртэhэн байха юм.

«Амар сайн» театрай буряад арадай иснтрументнүүдэй оркестртэ янза бүриин хүгжэмтэ хэрэгсэлнүүдэй бүридэлдэ шаанзын шэдитэ хүгжэм онсо hуури эзэлдэгынь мэдээжэ.

Олон жэлэй хугасаада Баира дууша зугааша нүхэдтэеэ хэдэн ондоо гүрэнүүдээр гастрольдо нэгэтэ бэшэ ябаhан, дээдын зургаануудhаа Хүндэлэлэй, баярай бэшэгүүдээр шагнагдаhан байна. Забайкалиин хизаарай габьяата артист нэрэ зэргэтэй, дүршэлтэй хүгжэмшэн Баира Дамдинцыреновна хоёр басагадай найдамтайхан эжы, үeтэн нүхэдтөө налгай хандасатай хани нүхэр, аба эжыдээ, түрэлхидтөө тулга hайтай түшэлгэнь юм.

Зохёохы ажалайнь баяр ёhололоор оркестрэй артист, хүгжэмшэн Баира Дамдинцыреновнае суг хамта хүдэлжэ байhан ажалша коллективэй зүгhөө халуунаар амаршалнабди!